In de nacht van 16 op 17 april 1911 ging het gemeentehuis van Schaarbeek, samen met een groot gedeelte van het archief, in vlammen op.

Het ligt dan ook voor de hand dat het samenstellen van dit boek mij heel wat hoofdbrekens bezorgde. De eerste vraag die zich opdrong was : « Wie of wat gaat schuil achter deze straat benaming? ».

De verslagen van de gemeenteraad en de jaarrapporten van het gemeentebestuur verstrekken niet altijd een antwoord op deze vraag. Het toekennen van een naam aan een straat behoort tot de bevoegdheid van het College van Burgemeester en Schepenen, dat dikwijls verzuimde de gemeenteraad zijn beslissing mede te delen. Dit euvel wordt, tussen 1853 en 1911, trouwens verschillende malen door de raadsleden aangeklaagd. Zo bij voorbeeld verloopt de zitting van de gemeenteraad op 16 december 1879 in een verwarde stemming. Een bepaalde groep beweert dat de Gende-bienstraat werd genaamd naar Victor Gendebien, gewezen burgemeester van Schaarbeek; een andere houdt vol dat het om een landeigenaar ging. Het College hakt de knoop door en bewijst met documenten dat de straatnaam betrekking heeft op Alexander Gendebien, lid van het Voorlopig Bewind. Het was nochtans slechts 17 jaar voordien dat de straat werd ontworpen !

Hoe ging ik te werk? Ik raadpleegde al de gemeenteraadsverslagen, de rapporten van het gemeentebestuur, de archieven die uit de brand werden gered, die van de stad Brussel, van de Provincie, van het Kadaster, het Rijksarchief, het archief van het Legermuseum, de Standaard Encyclopedie en de bibliografie vermeld in mijn boek «Het gehucht Helmet te Schaarbeek ».

Het lag in mijn bedoeling al de straatnamen, lees 322, te bespreken. Enkele werken behandelen gedeeltelijk dit onderwerp, doch hun Ínhoud moet met een korreltje zout worden genomen. Zo wordt onder meer in vier boeken aangehaald dat de Knapenstraat naar een gefusilleerde uit W.O. I werd genaamd. Ik verrichtte maandenlange opzoekingen in het Legermuseum, om ten slotte vast te stellen dat het College van Burgemeester en Schepenen op 25 november 1930 met de bewuste straatnaam de heer Knapen, ingenieur, vereerde. Geen enkel verslag vermeldt die beslissing en de heer Knapen werd in ieder nieuw boek verder gefusilleerd. Hetzelfde kan worden gezegd van de Kesselsstraat. Kessels was geen held uit 1830, doch wel een beeldhouwer. De auteurs hadden hier het gemeenteverslag van 21 juni 1864, dat het uitdrukkelijk vermeldt, moeten lezen. Het zal zeker opvallen dat de schrijfwijze van verschillende familie- of voornamen niet overeenstemt met die op het straatnaambordje of in een encyclopedie. Wanneer er voor een naam of voornaam enige twijfel bestond, raadpleegde ik de geboorteakte. Dezelfde procedure werd gebruikt wanneer plaats of datum van geboorte of overlijden niet klopten. Om de studie zo nauwkeurig mogelijk te maken werd voor elke datum dag, maand en jaar vermeld. Al de waargenomen afwijkingen of vergissingen werden in dit boek onderstreept (zie als voorbeelden : Emma-nuel Hielstraat en Albert de Latourstraat).