Na het grote succes van de tentoonstelling "De Grooten Oorlog", georganiseerd ter gelegenheid van de open-bedrijvendag 2001, groeide binnen het Provinciebestuur van Antwerpen het besef dat de Eerste Wereldoorlog nog steeds leeft bij de bevolking. De Grote Oorlog leek ons dan ook een uitgelezen onderwerp om archieven en archiefdiensten in de schijnwerpers te plaatsen. Door een gedreven samenwerking van het provinciearchief van Antwerpen met de stadsarchieven van Antwerpen, Mechelen, Lier en Turnhout en het gemeentearchief van Mol kwam een ongekende rijkdom aan archieven met betrekking tot de Eerste Wereldoorlog aan het licht en werd de basis gelegd voor de verdere samenstelling van een zo compleet mogelijke tentoonstelling en publicatie over deze donkere en woelige periode uit de geschiedenis. Naast de grote geschiedkundige feiten zoals de slag om Antwerpen, de vlucht van vele duizenden land- en provinciegenoten naar Nederland, de brute onderdrukking door de Duitse bezetter, hebben wij geprobeerd om ook de kleinere en streekgebonden feiten niet tussen de plooien te laten verdwijnen. Wie kent nog de gebroeders Bollekens, wiens fabriek het Belgisch leger van vliegtuigen voorzag? Wie heeft gehoord van "Den Bot", een Mollenaar die alles wat niet te heet of te zwaar was met gevaar voor eigen leven voorbij de elektrische draadversperring smokkelde? En Jan Verbunt uit Meerle die zoals vele andere provinciegenoten 4 jaar lang gescheiden werd van familie en vrienden door de Ijzer en de Duitse Linies? Of de Lierse Australische wijk die werd opgericht om de vele ontheemden een nieuw onderkomen te bieden? Plaatselijke feiten en anekdotes die eveneens de geschiedenis van onze provincie bepaalden. Meer dan 60 archiefdiensten, musea, verenigingen en privé-personen uit binnen- en buitenland leverden op de één of andere manier hun bijdrage aan dit boek of aan de tentoonstelling. Daarom is dit boek uitgegroeid tot een belangrijk naslagwerk dat in geen enkele collectie over de Eerste Wereldoorlog mag ontbreken.

De littekens van de Eerste wereldoorlog zijn niet alleen diep in de Westvlaamse klei gekrast. Ook in onze provincie herinneren ontelbare kubieke meters beton, grootse monumenten en te veel graven van een verloren generatie aan het verleden. Burgers en militairen, Belgen, Engelsen of Duitsers... Zelfs zij die aan de rondsuizende kogels en ontploffende granaten wisten te ontsnappen zouden voor altijd de gevolgen dragen van wat zij gezien, gehoord of gevoeld hadden. Velen zouden nog ¡aren later aan het haardvuur vertellen over "De Grooten Oorlog", anderen zwegen en hielden hun verschrikkelijke ervaringen liever voor zich.

Nu het moment is aangebroken dat de laatste levende getuigen van 14-18 zullen verdwijnen, is het van zeer groot belang zoveel mogelijk geschiedkundige feiten, groot en klein, te boek te stellen...