Een krasse zeventiger vertelde het me onlangs nog. Als jonge knaap maakte hij de achttiendaagse veldtocht mee. Een gebeurtenis die zijn leven heeft getekend en waar hij ook nu nog in geuren en kleuren kan over vertellen. Maar tijdens die tocht, opgejaagd door de Duitse invaller, troostte hij zich met enkele dierbare stukken die hij van thuis had meegenomen. Daar was ook een exemplaar bij van het boek met de avonturen van de gevreesde Baekelandt. Een lijvige uitgave, zo vertelde hij, bijeen-gespaard in afleveringen en eenmaal compleet mooi ingebonden. "Moeder had niet graag dat ik er in las," zo mijmerde hij. "En zelf was ik ook niet echt iemand die boeken verslond. Maar Baekelandts verhalen heb ik toch gelezen en herlezen. Zeker in die moeilijke dagen bood het mij ook troost. Jammer genoeg raakte ik na de capitulatie samen met mijn andere spullen ook het boek kwijt..."

Het verhaal lijkt ons een mooie illustratie van hoe tot voor kort de verhalen over roversbendes bijzonder gesmaakt werden. Nog vooraleer de alfabetisering en het goedkope volksboek hun verspreiding vonden, vertelde men de verhalen bij het haardvuur. Figuren als Baekelandt, Jan de Lichte of de Bokkerijders kwamen tot leven in de dansende vlammen en joegen kinderen maar ook volwassenen de daver op het lijf. En als dit niet voldoende was, dan zorgde ook de marktzanger er wel voor dat de meest wrede feiten van deze bendes dik in de verf werden gezet. Maar tijden veranderen. De teloorgang van de vertelcultuur en de enorme expansie van de leefwereld zorgden ervoor dat de bendeverhalen gedeeltelijk in de vergeetput raakten.

Uitgever Piet De Baets vond dat deze verhalen niet mochten verloren gaan. De uit- [...]